เทคโนโลยีชีวภาพ thaibiotech.info

เทคโนโลยีชีวภาพ แหล่งรวมความรู้ทางเทคโนโลยีชีวภาพ

Thaibiotech.info เป็นที่รวมความรู้ทางเทคโนโลยีชีวภาพ

ผลการค้นหา

ผลการค้นหาในหมวดหมู่ ยีน gene

มัลติเปิลยีนส์ (Multiple Genes) คือ อะไร

     มัลติเปิลยีนส์ (Multiple genes) หรือ พอลียีนส์ (Polygenes) คือ การที่มีจำนวนยีน(Gene)มากกว่า 1 ยีน(Gene)ที่โลคัส(Locus) ต่างๆกันมาควบคุมการแสดงออกร่วมกันที่ลักษณะเดียวกัน เช่น การที่มียีน(Gene)จำนวน 3 ยีน(Gene)ควบคุมการแสดงออกของสีของเมล็ดข้าวสาลี เป็นต้น


มัลติเปิลแอลลีลส์ (Multiple Alleles) คือ อะไร

     มัลติเปิลแอลลีลส์ หรือ มัลติเปิลอัลลีลส์ (Multiple Alleles) คือ การที่ยีน(Gene) 1 โลคัส(Locus) มีจำนวนของแอลลีล(Allele)มากกว่า 2 แบบ เช่น ในหมู่เลือดระบบ ABO มีจำนวนของแอลลีล(Allele)อยู่ 3 แบบ คือ IA , IB และ i


ลักษณะเด่นร่วมกัน คือ อะไร

     ลักษณะเด่นร่วมกัน หรือ การแสดงออกร่วมกัน หรือ การข่มร่วมกัน (Co-Dominance, Co-Dominant) คือ การที่ยีน(Gene)อยู่ในสภาพเฮเทอโรไซกัส ยีน (Heterozygous Gene) แล้วมีแอลลีลเด่น(Dominant Allele)ที่แตกต่างกันที่ควบคุมลักษณะการแสดงออกมาที่แตกต่างกัน โดยแอลลีลเด่น(Dominant Allele)ทั้งคู่มาควบคุมลักษณะเดียวกันทำให้ต่างฝ่ายต่างข่มกันไม่ลงจึงทำให้ต่างฝ่ายต่างแย่งกันแสดงออกจนกลายเป็นแสดงออกมาทั้ง 2 ลักษณะที่แยกกันแต่อยู่ร่วมกันที่ลักษณะเดียวกัน
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม…


ลักษณะเด่นแบบไม่สมบูรณ์ คือ อะไร

     ลักษณะเด่นไม่สมบูรณ์ หรือ ลักษณะเด่นแบบไม่สมบูรณ์ หรือ การข่มกันแบบไม่สมบูรณ์ (Incomplete Dominance) คือ การที่ยีน(Gene)อยู่ในสภาพเฮเทอโรไซกัส ยีน (Heterozygous Gene) แล้ว แอลลีลเด่น(Dominant Allele) ไม่สามารถข่มการแสดงออกของแอลลีลด้อย(Recessive Allele)ได้อย่างสมบูรณ์หรือสามารถข่มการแสดงออกได้เพียงบางส่วน จนมีลักษณะของแอลลีลด้อย(Recessive Allele)แสดงออกมาผสมร่วมกับลักษณะของแอลลีลเด่น(Dominant Allele)ด้วย
     ตัวอย่างเช่น สีชมพูของดอกลิ้นมังกร
กำหนดให้
     - R แทนแอลลีลเด่น(Dominant Allele) ควบคุมลักษณะสีแดงของดอกลิ้นมังกร
     - r แทนแอลลีลด้อย(Recessive Allele) ควบคุมลักษณะสีขาวของดอกลิ้นมังกร
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม…


ลักษณะเด่นสมบูรณ์ คือ อะไร

     ลักษณะเด่นสมบูรณ์ หรือ ลักษณะเด่นแบบสมบูรณ์ หรือ การข่มกันแบบสมบูรณ์ (Complete Dominance) คือ การที่ยีน(Gene)อยู่ในสภาพเฮเทอโรไซกัส ยีน (Heterozygous Gene) แล้ว แอลลีลเด่น(Dominant Allele) สามารถข่มการแสดงออกของแอลลีลด้อย(Recessive Allele)ได้อย่างสมบูรณ์ จนไม่มีลักษณะด้อยของแอลลีลด้อย(Recessive Allele)แสดงออกมาเลย ทำให้สภาพเฮเทอโรไซกัส ยีน (Heterozygous Gene) ของสิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะเด่นแบบสมบูรณ์มีลักษณะฟีโนไทป์(Phenotype)ที่แสดงออกมาเป็นเหมือนแบบโฮโมไซกัส ยีน(Homozygous Gene) ที่มียีน(Gene)ที่เป็นแอลลีลเด่น(Dominant Allele)เหมือนกันทั้งคู่


ความแตกต่างระหว่าง ยีน(Gene) ดีเอ็นเอ(DNA) และ โครโมโซม (Chromosome)

ข้อแตกต่างระหว่าง ยีน(Gene) ดีเอ็นเอ(DNA) และ โครโมโซม (Chromosome) คือ
- ยีน(Gene) เป็นส่วนหนึ่งของดีเอ็นเอ(DNA)
- ดีเอ็นเอ(DNA) จะมีส่วนที่ไม่ใช่ยีนและส่วนที่เป็นยีน(Gene)เป็นส่วนประกอบ และ ดีเอ็นเอ(DNA) เป็นส่วนประกอบหลักของโครโมโซม (Chromosome)
- โครโมโซม (Chromosome) มีดีเอ็นเอ(DNA)และโปรตีน(Protein) เป็นส่วนประกอบหลัก

หากเรียงขนาดจากใหญ่ไปเล็กจะเรียงได้ดังนี้
โครโมโซม (Chromosome) > ดีเอ็นเอ(DNA) > ยีน(Gene)


โลคัส (locus) คือ อะไร (What is locus ?)

     โลคัส หรือ โลกัส (locus, loci) คือ ตำแหน่งหนึ่งๆที่อยู่บนยีน(gene)หรือตำแหน่งหนึ่งๆที่อยู่บนลำดับดีเอ็นเอ(DNA)โดยอยู่บนโครโมโซม(chromosome) ลำดับยีน(gene)ในดีเอ็นเอ(DNA)บนโลคัส(locus)หนึ่งๆอาจมีได้หลายรูปแบบแต่ละรูปแบบเรียกว่า แอลลีล(allele)


แอลลีลด้อย(recessive allele) คือ อะไร (What is recessive allele ?)

     แอลลีลด้อย หรือ อัลลีลด้อย (recessive allele) คือ แอลลีล(allele)ที่สามารถแสดงลักษณะที่ยีน(gene)นั้นควบคุมลักษณะของการแสดงออกอยู่ออกมาได้เมื่อมีแอลลีลด้อย(recessive allele) อยู่ในยีน(gene)ทั้งคู่บนคู่ของโฮโมโลกัสโครโมโซม(Homologous chromosome)กัน อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม…


แอลลีลเด่น(dominant allele) คือ อะไร (What is dominant allele ?)

     แอลลีลเด่น หรือ อัลลีลเด่น (dominant allele) คือ แอลลีล(allele)ที่สามารถแสดงลักษณะที่ยีน(gene)นั้นควบคุมลักษณะของการแสดงออกอยู่ออกมาได้แม้ว่าจะมีแอลลีลเด่น(dominant allele) อยู่ในยีน(gene)นั้นเพียงแค่ยีน(gene)เดียว อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม…


เฮเทอโรไซกัส ยีน(Heterozygous Gene) คือ อะไร (What is Heterozygous Gene ?)

     เฮเทอโรไซกัส (Heterozygous) หรือ เฮเทอโรไซกัส ยีน (Heterozygous Gene) คือ ยีน( Gene)ที่มีแอลลีล(Allele)ที่ต่างกัน โดยจะเป็นแอลลีลเด่น(Dominant Allele) อันนึงและเป็นแอลลีลด้อย(Recessive Allele)อีกอันหนึ่ง เช่น Rr, SsYy เป็นต้น

     เฮเทอโรไซกัส (Heterozygous) หรือ เฮเทอโรไซกัส ยีน (Heterozygous Gene) เรียกได้ว่าเป็น พันธุ์ทาง


โฮโมไซกัส ยีน(Homozygous Gene) คือ อะไร (What is Homozygous Gene ?)

     โฮโมไซกัส(Homozygous) หรือ โฮโมไซกัส ยีน(Homozygous Gene) คือ ยีน(Gene)ที่มีแอลลีล(Allele)เหมือนกันทั้งคู่ โดยจะเป็นแอลลีลเด่น(Dominant Allele) หรือแอลลีลด้อย(Recessive Allele)ทั้งคู่ก็ได้ เช่น RR, rr, SSyy, SSYY, yySS เป็นต้น

     โดยที่โฮโมไซกัส(Homozygous) หรือ โฮโมไซกัส ยีน(Homozygous Gene)เรียกได้ว่าเป็น พันธุ์แท้


ยีนด้อย (recessive gene) คือ อะไร (What is recessive gene ?)

     ยีนด้อย (recessive gene) คือ ยีน(gene)ที่มีรูปแบบเป็นแอลลีลด้อย(recessive allele)อยู่ 2 แอลลีลด้อย(recessive allele)อยู่ในทั้งคู่ของยีน(gene)นั้นที่อยู่บนโฮโมโลกัสโครโมโซม(Homologous chromosome)ที่เป็นคู่กันจึงจะสามารถแสดงลักษณะที่ยีน(gene)นั้นควบคุมอยู่ออกมาได้ ซึ่งยีนด้อย (recessive gene) จะสามารถควบคุมลักษณะการแสดงออกที่หายไปหรือแสดงออกน้อยกว่ายีนเด่น(dominant gene) โดยยีนด้อย(recessive gene)จะแสดงออกในสภาพที่เป็นโฮโมไซกัส ยีน(Homozygous gene)เท่านั้น


ยีนเด่น (dominant gene) คือ อะไร (What is dominant gene ?)

     ยีนเด่น (dominant gene) คือ ยีน(gene)ที่มีรูปแบบเป็นแอลลีลเด่น(dominant allele)อย่างน้อย 1 แอลลีลเด่น(dominant allele)อยู่ในคู่ของยีน(gene)นั้นที่อยู่บนโฮโมโลกัสโครโมโซม(Homologous chromosome)ที่เป็นคู่กัน ทำให้ยีนเด่น(dominant gene)สามารถแสดงลักษณะที่ยีน(gene)นั้นควบคุมอยู่ออกมาได้แม้ว่าจะมีเพียงแค่ยีน(gene)เดียวก็ตามทีและทำให้ยีนเด่น(dominant gene)สามารถควบคุมการแสดงลักษณะออกมาในรุ่นต่อไปได้เสมอ โดยที่ยีนเด่น (dominant gene) จะแสดงออกได้มากกว่ายีนด้อย (recessive gene) และยีนเด่น(dominant gene) จะสามารถแสดงออกทั้งได้ทั้งในสภาพที่เป็นโฮโมไซกัส ยีน(Homozygous gene)และเฮเทอโรไซกัส ยีน(Heterozygous gene)


ฟีโนไทป์ (Phenotype) คือ อะไร (What is Phenotype ?)

     ฟีโนไทป์ (Phenotype) คือ ลักษณะที่ปรากฏออกมา หรือ ลักษณะที่แสดงออกมา ซึ่งเป็นได้ทั้งลักษณะที่อยู่ภายนอก(เช่น สีของดอกไม้)และลักษณะที่อยู่ภายใน(เช่น หมู่เลือด) โดยที่ฟีโนไทป์(Phenotype)นั้นอาจเป็นผลที่ได้มาจากยีน(gene)มาจากสภาพแวดล้อมด้วย กล่าวคือ ลักษณะที่ปรากฏออกมา หรือ ลักษณะที่แสดงออกมา อันเป็นผลร่วมมาจากยีน(gene)และจากสภาพแวดล้อม


จีโนไทป์ (Genotype) คือ อะไร (What is Genotype ?)

     จีโนไทป์(Genotype) คือ ส่วนผสมของรูปแบบของยีน(gene)ต่างๆในสิ่งมีชีวิต หรือ คือ ส่วนผสมของแอลลีล(allele)ของยีน(gene)ต่างๆ โดยคำนึงถึงยีน(gene)ที่ต้องการจะทำการศึกษา อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม…


แอลลีล หรือ อัลลีล (Allele) คือ อะไร (What is Allele ?)

แอลลีล หรือ อัลลีล (Allele)

     แอลลีล หรือ อัลลีล (Allele) คือ รูปแบบของยีน(gene)ที่แสดงออกในแบบลักษณะต่างๆในลักษณะของทางพันธุกรรมหนึ่งๆ เช่น ยีน(gene)ควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมสีของดอกไม้ชนิดหนึ่ง มียีนที่เป็นแอลลีล(allele)กัน(allelic gene) 2 รูปแบบ คือ แอลลีล(allele)ของยีน(gene)ที่แสดงลักษณะสีแดงในดอกไม้ชนิดนั้น กับ แอลลีล(allele)ของยีน(gene)ที่แสดงลักษณะสีขาวในดอกไม้ชนิดนั้น อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม…


การแปลรหัส (Translation) คือ อะไร (What is translation ?)

การแปลรหัส (Translation)
     การแปลรหัส (Translation, อ่านว่า ทรานสเลชั่น) คือ ขั้นตอนแรกในการสร้างโปรตีน และเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงออกของยีน(gene expression) การแปลรหัส (Translation)เป็นการสร้างโปรตีนโดยอ่านรหัสจาก mRNA ที่ได้จากการถอดรหัส(transcription) อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม…


การถอดรหัส (Transcription) คือ อะไร (What is transcription ?)

การถอดรหัส (Transcription)
     การถอดรหัส (Transcription) คือ กระบวนการการสร้างอาร์เอ็นเอ (RNA synthesis) จากดีเอ็นเอ(DNA) โดยอาศัยดีเอ็นเอ(DNA)ในส่วนที่เป็นยีน(gene)เป็นสายแม่แบบ(Template strand)ในการสร้างอาร์เอ็นเอ (RNA synthesis) หรือการถอดรหัส (Transcription) เนื่องจากทั้งอาร์เอ็นเอ(RNA)และดีเอ็นเอ(DNA)ต่างเป็นกรดนิวคลิอิกซึ่งใช้ลำดับคู่เบสของนิวคลีโอไทด์(Nucleotide)เป็นส่วนที่เข้าคู่กันได้อย่างดี(Complementary) (สามารถเปลี่ยนกลับไปกลับมาได้หากมีเอนไซม์ที่เหมาะสม) อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม…


เอ็กซอน (Exon) คือ อะไร (What is Exon ?)

intron และ exon

เอ็กซอน (Exon) คือ ลำดับนิวคลีโอไทด์ของ DNA ในยีน(Gene) ซึ่งเป็นส่วนในยีน(Gene) ที่จะถูกแปลรหัส(Translation)เป็นโปรตีน โดยหลังจากการถอดรหัส(Transcription)หรือเรียกว่า กระบวนการ Post-Transcription เอ็กซอน (Exon) จะไม่ถูกนำออกในขั้นตอน RNA Splicing เหมือนในอินตรอน (Intron) แต่เอ็กซอน (Exon)จะถูกนำมาต่อกันแทนที่บริเวณที่หายไปจากการนำอินตรอน (Intron)ออกในขณะที่จะถึงขั้นตอนที่กลายเป็น Mature RNA โดยในยีนจะมีทั้งส่วนที่เป็น อินตรอน (Intron) และส่วนที่เป็น เอ็กซอน (Exon) อยู่ โดย อินตรอน (Intron) มักพบอยู่ใน Eukaryote ส่วนใน Prokaryote มักพบแต่ เอ็กซอน (Exon)เท่านั้น


อินตรอน (Intron) คือ อะไร (What is Intron ?)

intron และ exon

อินตรอน (Intron) คือ ลำดับนิวคลีโอไทด์ของ DNA ในยีน(Gene) ซึ่งเป็นส่วนในยีน(Gene) ที่จะไม่ถูกแปลรหัส(Translation)เป็นโปรตีน โดยหลังจากการถอดรหัส(Transcription)หรือเรียกว่า “กระบวนการ Post-Transcription” อินตรอน (Intron) จะถูกนำออกในขั้นตอน RNA Splicing ในขณะที่จะถึงขั้นตอนที่กลายเป็น Mature RNA โดยในยีนจะมีทั้งส่วนที่เป็น อินตรอน (Intron) และ เอ็กซอน (Exon) อยู่ โดย อินตรอน (Intron) มักพบอยู่ใน Eukaryote ส่วนใน Prokaryote มักพบแต่ เอ็กซอน (Exon) เท่านั้น